Ledger merking í blockchain og örugg geymsla dulritunar

Ledger er bókhaldið sem allir geta lesið en enginn getur breytt

Þegar fólk spyr hvað ledger þýði í blockchain er einfaldasta svarið: þetta er bókhald. Ólíkt bókhaldi bankans er það ekki vistað á einum stað heldur hjá þúsundum tölva sem halda hver annarri við. Hver færsla er stimpluð með tíma og tengd fyrri færslum með dulritunarlegri tölvusummu, þannig að ef einhver reynir að breyta gömlum færslum brotnar keðjan og aðrir hnútar hafna henni.

Þetta er kjarninn í því sem kallað er blockchain data provenance and integrity — að hægt sé að rekja hvaðan hver færsla kemur og staðfesta að henni hafi ekki verið breytt. Í reynd þýðir það að ef þú færð dulritun senda er hægt að sannreyna ferðina alla leið aftur til þess dags er myntin varð til. Það er mun meira gagnsæi en í hefðbundnu bankakerfi, þar sem við treystum bara milliliðnum.

Fyrir íslenskan notanda er mikilvægasti hluti þessarar hugsunar ekki tæknin heldur afleiðingin: þú berð sjálfur ábyrgð á aðganginum að lyklunum. Bókhaldið er opið öllum, en eignarhaldið er þitt eitt.

Hugbúnaðarveski á tölvunni: hvað á að velja og hvað á að forðast

Desktop cryptocurrency wallet er forrit sem keyrir á tölvunni þinni og geymir einkalyklana á disknum. Það er í eðli sínu öðruvísi en veski í síma eða á vef, því tölvan er oft tengd netinu og getur safnað spilliforritum. Þess vegna skiptir máli að setja veskið upp á tölvu sem er ekki notuð til daglegs braskar, og að taka öryggisafrit af seed-setningunni á pappír sem fer í læst skjalaskáp, ekki í myndaský.

Margir velja bitcoin desktop wallet vegna þess að þeir vilja stjórna lyklunum sjálfir en samt hafa yfirsýn á stórum skjá. Það er skynsamlegt fyrir þá sem eiga nokkrar einingar og vilja ekki treysta vefþjónustu. Hins vegar þarf að passa upp á uppfærslur: gömul veski sem hafa ekki verið uppfærð í tvö ár eru áhættusamari en ný. Skoðaðu alltaf hvort forritið er á lista yfir viðurkennd veski á opinberum vettvangi samfélagsins áður en þú setur peninga inn.

Hvernig Ledger Nano passar við tölvuna

Hörð veski eins og Ledger Nano eru oft notuð með hugbúnaðarveski á tölvunni. Þá heldur tölvan um viðmótið en einkalyklarnir fara aldrei út úr tækinu; þú staðfestir hverja færslu með hnappi á tækinu sjálfu. Desktop cryptocurrency wallet ledger nano support þýðir í raun að forritið getur talað við tækið og sýnt stöðu án þess að lyklarnir séu á harða disknum. Ef þú ert með slíka uppsetningu er það mun öruggara en að geyma seed-setninguna í tölvupósti.

Vertu samt á varðbergi gagnvart fölsuðum tækjum sem keypt eru á einkamarkaði. Kaupa skal beint frá framleiðanda eða löggiltum endursöluaðila. Íslendingar sem panta erlendis frá þurfa líka að muna að tollur og VSK leggjast við verðið, og sending getur tekið tvær til fjórar vikur.

AML, skattar og það sem íslenskir notendur spyrja um

Hugtakið crypto aml vísar til aðgerða gegn peningaþvætti. Á Íslandi falla skiptiþjónustur og veslaveitendur undir lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, og eiga að þekkja viðskiptavin sinn, skrá auðkenni og tilkynna grunsamleg viðskipti til Fjáröryggis. Það þýðir að ef þú kaupir dulritun á erlendum vettvangi geturðu þurft að sýna skilríki og sanna uppruna fjármunanna. Það er ekki ólöglegt að eiga dulritun á Íslandi, en þjónustuaðilar verða að fylgja þessum reglum.

Margir spyrja hvort Ísland hafi ekki sérstakt gjald á hagnað af dulritun. Svarið er að engin sérstök „profit fee“ er til hér; hagnaður af sölu dulritunar telst til fjármagnstekna og er skattlagður með álagi, líkt og aðrar fjármagnstekjur. Það er því ekki hægt að treysta á að sala á mynt sé skattfrjáls bara vegna þess að hún fór fram erlendis. Haltu skrám yfir kaup og sölu, dagsetningar og gengi, því Skatturinn getur óskað eftir þeim.

Annar algengur misskilningur er að blockchain í sjóðum eða fyrirtækjum sé óheimilt hér. Það er ekki rétt — fjármálafyrirtæki mega nota blockchain að uppfylltum skilyrðum um rekstraröryggi og skýrslugjöf. Það sem skiptir máli er að farið sé eftir reglum um vernd fjárfesta og gagnsæi.

Hagnýt skref fyrir þann sem er að byrja á tölvunni

Byrjaðu á að ákveða hvað á að geyma. Ef þú ert að kaupa fyrir litlar upphæðir nægir vel uppfært hugbúnaðarveski á tölvunni, en ef um er að ræða sparnað sem þú vilt ekki missa skaltu fara í harða veski. Skrifaðu seed-setninguna niður á tvo staði, hafðu þá aðskilda, og prófaðu að endurheimta veskið áður en þú setur verðmæti inn.

Notaðu aðskilda tölvu eða að minnsta kosti aðskilið notendaaðgang ef þú getur. Ekki vista einkalykla í skýjageymslu hvorki íslenskri né erlendri. Ef þú notar skiptiþjónustu skaltu athuga hvort hún sé skráð hjá Fjáröryggi og hvaða skilmálar gilda um úttektir. Það er betra að greiða hátt gjald einu sinni en að lenda í því að geta ekki tekið út.

Að lokum: fylgstu með fréttum en ekki látast vera á að fylgjast með. Flestar sögur um „crypto fiasco“ í erlendum fjölmiðlum snúast um skuldsetningu og óskýra stýringu, ekki um tæknina sjálfa. Ef þú skilur ledger-hugtakið og átt góða öryggisafrit, ertu þegar lengra komin en flestir sem tala um dulritun í daglegu tali.